Symbole i ikony

Wbrew pobieżnym opiniom o kuchni wyspiarzy, Szkoci mają swoje narodowe tradycje kulinarne i znają się na rzeczy. Jak to wygląda?

Szkockie produkty żywnościowe - wspaniałe mięso, ryby i dziczyzna, duży wybór wyrobów mleczarskich, najlepsze owoce w całej Europie oraz przyprawiające o zawrót głowy tradycyjne wypieki - zostały powtórnie docenione dopiero niedawno.

Szkocka kuchnia znana jest z "Shortbread" (maślane chrupkie, słodkie ciastka), "Kidney pie" (czyli zapiekane cynaderki) oraz "Haggis". Haggis to owczy żołądek napełniony mieszaniną złożoną z posiekanych owczych podrobów (serce, płuca i wątroba), płatków owsianych, cebuli i przypraw, zaszyty i ugotowany. Zazwyczaj podaje się go z ziemniakami. Kuchnia szkocka charakteryzuje się sporą ilością potraw zawierających owies. Przykładem może być tu "Cranachan". W wielu hotelach i pensjonatach dostaje się szkockie śniadanie, podobne do angielskiego: kiełbasę, jajka na bekonie i owsiankę, przyrządzoną z prawdziwej mąki owsianej, tradycyjnie spożywaną z dodatkiem soli, a nie cukru (chociaż zawsze jest wybór). Czasem podaje się także wędzone śledzie, inne wędzone ryby (delikatny łupacz z masłem) albo wielką porcję łupacza z jajkiem po wiedeńsku na wierzchu. Często na stole pojawiają się placki owsiane (zwykle, lekko słone biszkopty) i buttery - bułki pieczone z dodatkiem tłuszczu, przypominające francuskie bułeczki. Najpopularniejszym napojem Szkotów, podobnie jak Anglików, jest mocna herbata z dodatkiem mleka, chociaż równie często podawana jest kawa.

Puddingi są często polewane sosem irysowym albo syropem, zajmują ważne miejsce w jadłospisie Szkotów. Do najbardziej ulubionych puddingów należy tradycyjny Cranachan, przyrządzany z przypiekanej mąki owsianej, nasączonej whisky, z bitą śmietaną z dodatkiem świeżych malin. Innym, podobnym puddingiem jest Athol Brose, przypominający angielski syllabub (rodzaj słodkiej galaretki ze śmietanki i wina), wyrabiany z mąki owsianej, whisky i śmietany. Warto skusić się na clottie dumpling, słodki, ciężkostrawny owocowy pudding, którego przyrządzanie zajmuje wiele godzin. Jeżeli ktoś nie ma ochoty na słodkości, może spróbować czarnej bułki - black bun - pieprznego, owocowego ciasta, tradycyjnie spożywanego w Nowy Rok, oraz kruchych ciastek domowego wyrobu, o wiele smaczniejszych niż dostępne w sklepach.

Jedną z miejscowych tradycji, która podkreśla szkockie umiłowanie słodyczy, jest high tea, czyli posiłek składający się z gotowanego dania głównego i wielu ciastek, popijanych herbatą lub kawą. High tea spożywa się w godz. 17.00-18.30. (info: Onet.pl)

PIWO

Najsłynniejszymi browarami szkockimi są McEwan's i Younger, należące do potężnej grupy browarów Scottish and Newcastle, oraz Tennents, będący własnością brytyjskiej firmy Bass. Piwa warzone przez te browary są silniejsze, delikatniejsze i mocniejsze niż ich angielskie odpowiedniki, szczególnie McEwan's Export, masowo produkowane wysokoprocentowe piwo, oraz Tennents' Fowler's Wee Heavy, słynne, wyśmienite i delikatne piwo ale. Younger's Tartan, chociaż mniej smaczne, jest najlepiej sprzedawanym piwem w Szkocji.
Turysta, który pragnie poznać zalety szkockiego piwa, niegdyś słynącego na cały świat ze swojej mocy, powinien skosztować wyrobów licznych w Szkocji lokalnych browarów. Caledonian Brewery z Edynburga produkuje dziewięć rodzajów piwa beczkowego. Browar mieści się w wiktoriańskich budynkach, w których przetrwało oryginalne wyposażenie, w tym jedyny zachowany w Wielkiej Brytanii bezpośrednio podgrzewany miedziany kocioł. Innym producentem piwa jest Bellhaven, browar w pobliżu Edynburga, którego 80-shillingowy Bellhaven Export to typowe szkockie ale.

Maclays jest chmielowym, lżejszym ale, warzonym w Alloa. W Traquair na pograniczu, warzy się wspaniałe, delikatne House Ale. Wytrawne Owocowe Alice Ale, produkowane w Inverness, oraz Orkney Brewery's Raven Ale mogą okazać się "ostatnią deską ratunku" na północy, gdzie bardzo trudno znaleźć dobre piwo. Jasne piwa typu pilzner czy lager można dostać w całej Szkocji, podobnie jak różne gatunki butelkowego piwa europejskiego i amerykańskiego, jednak szkockie browary nie obawiają się nierzadko miernych produktów konkurencji. (info: Onet.pl)

Whisky

Whisky, pędzona w Szkocji od XV w., zdobyła popularność po wprowadzeniu w 1780 r. podatku na czerwone wino typu bordeaux, które stało się wówczas zbyt drogie dla niezamożnych. Urzędnicy podatkowi na próżno starali się zlikwidować nielegalne wytwórnie whisky, które zeszły do podziemia. Obecnie wiele gorzelni znajduje się na miejscu dawnych chat, w których niegdyś pędzono nielegalnie alkohol. W 1823 r. Parlament zmienił prawo o akcyzie, które zalegalizowało produkcję whisky. Obecnie trunek ten jest głównym produktem eksportowym kraju.

Rozróżnia się dwa rodzaje whisky: single malt (jednosłodowa), wyrabiana ze słodu jęczmiennego, i grain whisky (zbożowa), która jest stosunkowo tanio wytwarzana z żyta z niewielkim dodatkiem słodu jęczmiennego w procesie destylacji. Blended (mieszana) whisky, gatunki stanowiące 90% dostępnych w sprzedaży trunków, są jak wskazuje nazwa - mieszanką obu typów. Na blended whisky w ok. 70% składa się whisky zbożowa, ale charakterystyczny zapach pochodzi od whisky jednosłodowej, którą dodaje się do zbożowej w różnych proporcjach. Im droższa whisky, tym większy procent starannie dobranej, leżakowanej whisky słodowej. Wśród różnych gatunków najbardziej popularne są Johnnie Walker, Bell's, Teacher's i The Famous Grouse. Wszystkie mają podobny smak i często są pite z dodatkiem innych napojów, jak lemoniada czy woda mineralna.

Pomimo dominacji blended whisky, odmiany single malt są uznawane za najlepsze i warto kosztować je bez domieszek, aby poczuć ich specyficzny smak. Whisky słodową wytwarza się przez moczenie jęczmienia w wodzie przez 2-3 dni. Kiedy ziarno napęcznieje, pozostawia się je do kiełkowania na ok. 12 dni. Następnie jęczmień jest suszony, mieszany z gorącą wodą, a wreszcie poddawany fermentacji z drożdżami do momentu, aż cukier zamieni się w czysty alkohol. Alkohol następnie destyluje się dwukrotnie, po czym skroplony spirytus dojrzewa w dębowych beczkach przez co najmniej trzy lata.

Istnieje wiele rodzajów single malt, w zależności od rodzaju jęczmienia, wody użytej przy moczeniu czy typu dębowej beczki zastosowanej w procesie dojrzewania. Whisky te dzielą się na cztery wyraźnie odmienne grupy: Highland, Lowland, Campbeltown i Islay, przy czym większość należy do kategorii Highland i jest produkowana głównie w Speyside. Do najpopularniejszych, dostępnych w prawie każdym pubie mieszanek zalicza się: Glenlivet, Glenmorangie, MacAllan, Talisker, Laphroaig, Highland Park Glenfiddich.

Właściciele większości gorzelni odnoszą się życzliwie do turystów. Pod koniec bezpłatnego oprowadzania po zakładzie zwiedzającym proponuje się zwykle wee dram, czyli darmowego drinka. Można też kupić butelkę wyrabianej na miejscu whisky, chociaż ceny nie są wcale niższe niż w sklepach. (info: Onet.pl)

Gdzie zjeść?

W samym centrum znajdziemy dziesiątki restauracji i lokali oferujących dania z najróżniejszych zakątków świata. Podobnie na West Endzie.

Jeżeli nie mamy ochoty na dłuższe poszukiwania, to na Buchanan Street wejdźmy do pierwszego lepszego domu handlowego. Zastaniemy tam najpopularniejsze restauracje, w których serwowane są standardowe posiłki.

Dzięki osobom, które przyjechały tutaj na zarobek, zawsze uciec się możemy do kuchni włoskiej, greckiej, azjatyckiej czy meksykańskiej. Wystarczy się rozejrzeć, a na pewno znajdziemy coś dla siebie!

Popularne restauracje:

Sutherlands Restaurant (West End ) - Tradycyjna kuchnia Szkocka
973 Sauchiehall Street,
Glasgow West End, G3 7TQ
Tel No +44 (0) 141 357 4711
www.argyllhotelglasgow.co.uk/rest.htm

78 St Vincent Street (Centrum) - Tradycyjna kuchnia Szkocka
78 St Vincent Street,
Glasgow, G2 5UB
Tel No +44 (0) 141 248 7878
www.78stvincent.com

Air Organic (West End) - Zdrowa żywność
36 Kelvingrove Street,
Glasgow, G3 7RS
Tel No +44 (0) 141 564 5200

Amber Regent (Centrum)
50 West Regent Street,
Glasgow, G2 2RA
Tel No +44 (0) 141 331 1655

Frango (Centrum Handlowe) - Tradycyjna kuchnia Szkocka
The Italian Center, 15 John Street,
Glasgow, G1 1HP
Tel No +44 (0) 141 552 4433

The Cabin Restaurant
996-998 Dumbarton Rd
Whiteinch
Glasgow
G14 9UJ
Tel: 0141-569-1036
http://www.cabinglasgow.com/